Home
દેશ-વિદેશ
સોશિયલ મીડિયા પર રોજ આશરે 7 કલાક વિતાવે છે ભારતીય યુવાનો : IIM રોહતક

સોશિયલ મીડિયા પર રોજ આશરે 7 કલાક વિતાવે છે ભારતીય યુવાનો : IIM રોહતક

06:29 PM January 07, 2024 admin

ઈન્ડિયન ઈન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ મેનેજમેન્ટ (IIM Rohatak) રોહતક દ્વારા યુવાનો દ્વારા Uses Of Social Media By Youth પર કરવામાં આવેલા અભ્યાસમાં જાણવા મળ્યું છે કે, પુરુષનો સરેરાશ સ્ક્રીન સમય 6 કલાક 45 મિનિટ છે, જ્યારે સ્ત્રીનો સરેરાશ Screen Time 7 કલાક 5 મિનિટ છે. એવું પણ બહાર આવ્યું છે કે લગભગ 60.66 ટકા યુવાનો Social Media પ્લેટફોર્મનો ઉપયોગ કરે છે, જેનો મોટાભાગે સાંજે ઉપયોગ થાય છે. સૌથી વધુ વ્યુઅરશિપ - 50 ટકાથી વધુ - મનોરંજન-સંબંધિત સામગ્રીની છે.

► સોશિયલ મીડિયા પર યુવાનોનો સ્ક્રીન ટાઈમ વધ્યો

IIM અનુસાર, છેલ્લા એક દાયકામાં સમગ્ર વિશ્વમાં સ્માર્ટફોન અને સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મના ઉપયોગમાં અભૂતપૂર્વ વધારો થયો છે. સસ્તું ડેટા પ્લાન અને ઈન્ટરનેટ સુવિધાઓ વધવાથી, દેશમાં મોટી સંખ્યામાં યુવાનો ડિજિટલ મીડિયા તરફ વળ્યા છે. ઈન્સ્ટાગ્રામ, વોટ્સએપ અને ફેસબુક જેવા સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ વર્ચ્યુઅલ પબ્લિક સ્પેસ બની ગયા છે, જેના દ્વારા યુવાનો તેમના વિચારો અને અનુભવોનું આદાન-પ્રદાન કરે છે. જ્યાં એક તરફ આ પ્લેટફોર્મ કનેક્ટિવિટી પ્રદાન કરે છે, તો બીજી તરફ તેઓ સ્ક્રીન ટાઈમ વધારવામાં પણ ફાળો આપે છે. ઇન્સ્ટાગ્રામ પરના ફોલોવ ટ્રેંડ્સથી લઈને યુટ્યુબ પર કન્ટેન્ટ જોવા સુધી, સોશિયલ મીડિયાના કારણે યુવાનોનો સ્ક્રીન ટાઈમ નોંધપાત્ર રીતે વધ્યો છે. ઓક્ટોબર-નવેમ્બર 2023 દરમિયાન IIM-રોહતકના સંશોધકોની ટીમ દ્વારા આ અભ્યાસ હાથ ધરવામાં આવ્યો હતો. આ માટે 18 થી 25 વર્ષની વયના 38,896 યુવાનો પાસેથી ડેટા એકત્રિત કરવામાં આવ્યો હતો. IIM-રોહતકના ડાયરેક્ટર પ્રોફેસર ધીરજ શર્માએ જણાવ્યું હતું કે અભ્યાસમાં વિવિધ ક્ષેત્રો, સામાજિક-આર્થિક અને સાંસ્કૃતિક વર્ગોમાંથી 18,521 પુરૂષો અને 14,375 મહિલાઓનો સમાવેશ કરવામાં આવ્યો હતો. . તેઓ મુખ્યત્વે તેમના સ્ક્રીન સમય દરમિયાન YouTube, Instagram, WhatsApp, Safari અને Google Chrome નો ઉપયોગ કરે છે.

► કયા પ્લેટફોર્મ પર કેટલો સમય પસાર કરે છે?

આ ઉપરાંત ટ્રેડિશનલ કોલિંગને બદલે એન્ડ-ટુ-એન્ડ એન્ક્રિપ્ટેડ વોટ્સએપ કોલિંગનો ટ્રેન્ડ પણ યુવાનોમાં વધી રહ્યો છે. આ એટલા માટે છે કારણ કે યુવાનો તેમના સંદેશાવ્યવહારમાં ગોપનીયતા ઇચ્છે છે. સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ યુવાનો માટે ડિજિટલ અભિવ્યક્તિ અને ઑનલાઇન ઓળખ નિર્માણ માટે કેનવાસ પ્રદાન કરે છે. પ્રોફેસર શર્માના જણાવ્યા અનુસાર, સોશિયલ મીડિયા પર યુવાનોના કુલ સ્ક્રીન ટાઇમમાંથી 31.27 ટકા ઇન્સ્ટાગ્રામ પર, 28.32 ટકા વોટ્સએપ પર, 19.78 ટકા સ્નેપચેટ પર અને 17.20 ટકા ફેસબુક પર વિતાવે છે. અભ્યાસને ટાંકીને, તેમણે કહ્યું કે, મનોરંજન સંબંધિત સામગ્રીમાં સૌથી વધુ 54.52 ટકા વ્યુઅરશિપ છે, જ્યારે સોશિયલ મીડિયા પર જોવામાં આવતી અન્ય સામગ્રીમાં વ્યાવસાયિક અને સ્વ-સહાય (26.23 ટકા), શિક્ષણ, જ્ઞાન અને સમાચાર (14.28 ટકા) અને રાજકીય શામેલ છે. સામગ્રીમાં 4.97 ટકા પ્રેક્ષકોનો સમાવેશ થાય છે. જ્યારે OTT પ્લેટફોર્મ્સ પર સામગ્રીના વપરાશની વાત આવે છે, ત્યારે અભ્યાસમાં જાણવા મળ્યું છે કે YouTube એ માર્ગે આગળ છે અને 32.03 ટકા યુવાનો તેને પસંદ કરે છે.

► સોશિયલ મીડિયાનો દુરઉપયોગ ઘટાડવો જરૂરી!

IIM અનુસાર, સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ કનેક્ટિવિટી તેમજ તકો પ્રદાન કરે છે. આવી સ્થિતિમાં, ડિજિટલ તકો સાથે માનસિક સ્વાસ્થ્ય અને સામાજિક સુખાકારી વચ્ચે તાલમેલ બનાવવા માટે ન્યાયપૂર્ણ અભિગમ અપનાવવો મહત્વપૂર્ણ છે. આજના ડિજિટલ યુગમાં, અતિશય સ્ક્રીનને ઘટાડીને ડિજિટલ પ્લેટફોર્મની સકારાત્મક અસરને સુનિશ્ચિત કરવી મહત્વપૂર્ણ છે. દેશના યુવાનો માટે સમય મહત્વપૂર્ણ છે. નીતિ નિર્માતાઓએ આવી નીતિઓ બનાવવાની જરૂર છે જેથી યુવાનો સ્વેચ્છાએ સોશિયલ મીડિયાનો ઉપયોગ મર્યાદિત કરે અને તેનો ઉપયોગ તેમના વિકાસ માટે કરે.